จากปัญหาความขัดแย้งในตะวันออกกลาง จนทำให้อิหร่านสั่งปิดช่องแคบฮอร์มุซเส้นทางขนส่งสำคัญ ส่งผลกระทบต่อพลังงานโลกและน้ำมัน นอกจากนี้ตะวันออกกลาง ยังถือเป็นแหล่งผลิตและส่งออกสำคัญ ของ ปุ๋ยเคมี หรือ ปุ๋ยยูเรีย ซึ่งปัจจุบันราคาปุ๋ยในตลาดโลกได้ถีบตัวสูงขึ้นเช่นกัน  ในส่วนของประเทศไทย ได้นำเข้าปุ๋ยเคมี จำนวนมากจากตะวันออกกลาง ส่งผลให้เกิดความกังวลว่า ราคาปุ๋ยของไทยจะสูงขึ้นตามด้วย จากภาวะที่เสี่ยงต่อการขาดแคลนยูเรีย 

จากปัญหาดังกล่าว ล่าสุดทาง กระทรวงพาณิชย์ โดย นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน ได้ออกมาสร้างความมั่นใจ และสยบข่าวลือเกี่ยวกับปัญหาขาดแคลนปุ๋ยยูเรีย พร้อมเผยถึงสถานการณ์ปุ๋ยเคมีของไทย และสั่งคุมและตรวจเข้มร้านค้าทั่วประเทศ ห้ามฉวยโอกาสขึ้นราคา ขอให้ประชาชนอย่าตื่นตระหนกและไม่จำเป็นต้องเร่งซื้อหรือกักตุนปุ๋ยเคมีไว้ในปริมาณมาก 

กรมการค้าภายใน ยืนยันสต็อกปุ๋ยเคมี ใช้ได้ถึงสิงหาคม 2569 สั่งคุมเข้มห้ามฉวยโอกาสขึ้นราคา

โดยวันที่ 5 มี.ค.69 นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน เปิดเผยว่า จากสถานการณ์ความตึงเครียดในภูมิภาคตะวันออกกลาง กรมการค้าภายในได้ติดตามสถานการณ์ปุ๋ยเคมีอย่างใกล้ชิด เนื่องจากไทยต้องนำเข้าปุ๋ยเคมีจากต่างประเทศเป็นหลัก จึงได้ประสานกับสมาคมการค้าปุ๋ยและธุรกิจการเกษตรไทยเพื่อติดตามสถานการณ์การค้าปุ๋ยเคมีในไทย ซึ่งได้รับการยืนยันว่า ปริมาณปุ๋ยเคมีของไทยขณะนี้มีเพียงพอสำหรับการใช้ในประเทศ ซึ่งสอดคล้องกับสต๊อกสินค้าปุ๋ยเคมี ซึ่งผู้ผลิต ผู้นำเข้าปุ๋ยเคมีรายงานมายังกรมการค้าภายใน ตามประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ (กกร.) เนื่องจาก ปุ๋ยเคมีเป็นสินค้าควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ 

นอกจากนี้ ไทยยังได้มีช่องทางการนำเข้าปุ๋ยเคมีจากแหล่งอื่นเพิ่มเติม เช่น มาเลเซีย และบรูไน ซึ่งสามารถนำเข้าได้ปกติ และขณะนี้จะไม่ส่งผลกระทบต่อภาคการผลิตสินค้าเกษตรของไทย เนื่องจากเป็นช่วงฤดูกาลเก็บเกี่ยวผลผลิตสินค้าเกษตรสำคัญหลายรายการ เช่น ข้าวนาปรัง ผลไม้ เป็นต้น ในส่วนของข้าวนาปีขณะนี้ยังไม่เข้าสู่ฤดูกาลเพาะปลูก  

• เปิดตัวเลขสต็อก "ปุ๋ยยูเรีย" ของไทย

จากการประสานงานร่วมกับสมาคมการค้าปุ๋ยและธุรกิจการเกษตรไทย กรมการค้าภายในระบุว่าปริมาณปุ๋ยสำรองในประเทศยังมีเพียงพอต่อความต้องการ โดยมีตัวเลขที่น่าสนใจดังนี้

• ภาพรวมสต็อกปุ๋ยทุกชนิด

 ณ เดือนมกราคม 2569 มีสต็อกคงเหลือรวม 1.52 ล้านตัน (ขณะที่ความต้องการใช้เฉลี่ยอยู่ที่ 0.8 ล้านตันต่อเดือน)

• เจาะลึกปุ๋ยยูเรีย (คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 36% ของการใช้ปุ๋ยทั้งหมด)  ปัจจุบันมีสต็อกอยู่ในมือแล้ว 0.32 ล้านตัน (6.5 ล้านกระสอบ)

-อยู่ระหว่างการนำเข้าจากซาอุดีอาระเบียอีก 0.1 ล้านตัน (2 ล้านกระสอบ)

-ไทยจะมีปุ๋ยยูเรียหมุนเวียนในระบบรวม 8.5 ล้านกระสอบ ซึ่งเพียงพอสำหรับการใช้งานยาวไปจนถึง เดือนสิงหาคม 2569

• มาตรการคุมราคา 

“สต็อกเก่าต้องขายราคาเดิม” ในด้านราคาจำหน่าย กรมการค้าภายในย้ำชัดว่าปุ๋ยสูตรต่าง ๆ ที่วางขายอยู่ในตลาดปัจจุบัน คือสต็อกเดิมที่นำเข้าด้วยต้นทุนเดิม ดังนั้นผู้ประกอบการไม่มีเหตุผลที่จะปรับขึ้นราคาตามสถานการณ์โลกในทันที

“หากสถานการณ์ยืดเยื้อ” กรมฯ จะติดตามโครงสร้างราคาอย่างใกล้ชิด เพื่อให้ปรับเปลี่ยนตามต้นทุนจริงที่เกิดขึ้น โดยจะยึดถือประโยชน์และความเดือดร้อนของเกษตรกรเป็นสำคัญที่สุด"

หากพบการฝ่าฝืนโก่งราคา เจอโทษหนัก กรมการค้าภายในได้สั่งการให้พาณิชย์จังหวัดทั่วประเทศ ลงพื้นที่ตรวจสอบหน้าลานจำหน่ายอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันการกักตุนหรือฉวยโอกาสปรับราคาโดยไม่มีเหตุอันควร หากพบการกระทำความผิดจะดำเนินการตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542 ทันที

โทษจำคุก: ไม่เกิน 7 ปี

โทษปรับ: ไม่เกิน 140,000 บาท (หรือทั้งจำทั้งปรับ)

• ช่องทางร้องเรียน

เกษตรกรที่ไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถแจ้งเบาะแสได้ที่ สายด่วน 1569 หรือสำนักงานพาณิชย์จังหวัดทั่วประเทศ